Pertikaian Black Hawk Malaysia: Mahkamah Halang Rampasan Jaminan RM1.87j

Mahkamah Tinggi Halang Perlucuthakan Jaminan Bank dalam Pertikaian Pajakan Black Hawk

Malay Mohd Hanif Ismail - : Dec 23, 2025 - : 2:58 pm

Mahkamah Tinggi Malaysia telah memberikan injunksi interim kepada kontraktor pertahanan tempatan, Aerotree Defence & Services, bagi menghalang kerajaan Malaysia daripada menuntut jaminan bank berjumlah RM1.87 juta (AS$420,000). Keputusan ini dibuat di tengah-tengah kemelut undang-undang yang semakin meruncing ekoran pembatalan perjanjian pajakan lima tahun melibatkan empat helikopter Sikorsky UH-60A Black Hawk terpakai untuk kegunaan Pasukan Udara Tentera Darat (PUTD). Kontrak yang asalnya bernilai RM187.5 juta (AS$42.1 juta) itu telah ditamatkan oleh Kementerian Pertahanan (MINDEF) pada penghujung tahun 2024 susulan kelewatan penghantaran yang berulang.

Hakim Arik Sanusi Yeop Johari memutuskan bahawa mahkamah tidak disekat secara mutlak oleh Akta Prosiding Kerajaan 1956 daripada memberikan injunksi sedemikian. Keputusan ini secara berkesan membekukan bon pelaksanaan tersebut sehingga selesainya tuntutan saman lebih luas oleh Aerotree yang bernilai RM353 juta (AS$79.2 juta) terhadap kerajaan. Aerotree menuntut sama ada perintah mahkamah untuk memaksa kerajaan meneruskan perjanjian pajakan asal atau ganti rugi substansial atas apa yang disifatkan sebagai penamatan kontrak secara tidak sah dan berniat jahat (bad faith).

Laporan asal oleh Sinar Harian dan Free Malaysia Today mendedahkan bahawa pertikaian ini menonjolkan kerumitan model inisiatif pembiayaan swasta (private finance initiative atau PFI) dalam perolehan serantau. Aerotree, yang menandatangani perjanjian tersebut semasa pameran Langkawi International Maritime and Aerospace Exhibition (LIMA) pada Mei 2023, menyatakan bahawa kegagalan memenuhi garis masa penghantaran adalah disebabkan oleh gangguan rantaian bekalan global akibat konflik Rusia-Ukraine serta halangan pentadbiran dalam mendapatkan lesen eksport di bawah peraturan International Traffic in Arms Regulations (ITAR) Amerika Syarikat. Syarikat itu turut mendakwa bahawa MINDEF gagal memberikan sokongan yang diperlukan dalam menguruskan pembiayaan tempatan melalui SME Bank semasa tempoh penyusunan semula institusi tersebut.

Jurang Operasi dan Implikasi Serantau

Pembatalan pajakan Black Hawk ini meninggalkan jurang keupayaan yang ketara dalam armada sayap putar Tentera Darat Malaysia. Kerangka udara UH-60A tersebut sepatutnya berfungsi sebagai penyelesaian jangka pendek bagi menyokong latihan dan pengangkutan taktikal sementara kerajaan meneroka pilihan penggantian jangka panjang untuk aset-asetnya yang semakin usang. Kegagalan ini berlaku ketika negara-negara jiran di Asia-Pasifik sedang pesat memodenkan armada utiliti mereka. Filipina, sebagai contoh, kini berada di landasan untuk mengendalikan armada S-70i Black Hawk terbesar di dunia, manakala Australia dan Korea Selatan terus melabur secara besar-besaran dalam ekosistem Hawk bagi memastikan kebolehoperasian (interoperability) serantau.

Bagi industri aeroangkasa antarabangsa, “fiasco Black Hawk” Malaysia ini menjadi pengajaran tentang risiko memajak kerangka udara lama melalui perantara pihak ketiga berbanding jualan terus kerajaan-ke-kerajaan (government-to-government) atau kontrak yang disokong oleh pengeluar peralatan asli (Original Equipment Manufacturer atau OEM). Penganalisis industri berpendapat bahawa penggunaan varian UH-60A yang lebih lama—di mana kebanyakannya memerlukan penyelenggaraan menyeluruh dan pensijilan yang kompleks—mendedahkan projek tersebut kepada risiko teknikal dan kawal selia yang tinggi yang sukar diuruskan oleh kontraktor tempatan yang berskala kecil.

Penelitian Terhadap Model Perolehan Pertahanan

Kebuntuan undang-undang ini juga telah menghangatkan semula debat domestik mengenai proses perolehan pertahanan Malaysia. Pengkritik mempersoalkan ketelusan penganugerahan rundingan terus pada fasa awal serta daya maju tanda harga RM187.5 juta (AS$42.1 juta) untuk sewaan lima tahun bagi empat helikopter pasaran sekunder. Sebagai respons kepada kegagalan penghantaran tersebut, kerajaan Malaysia telah pun mengeluarkan tender baharu bagi perkhidmatan sewaan helikopter yang bernilai kira-kira RM185.2 juta (AS$41.6 juta) dalam usaha segera menangani keperluan Tentera Darat.

Keputusan tuntutan saman Aerotree akan dipantau rapi oleh pemegang taruh aeroangkasa serantau. Kemenangan bagi pihak kontraktor boleh mewujudkan rujukan undang-undang (legal precedent) yang signifikan mengenai keupayaan kerajaan untuk merampas bon pelaksanaan apabila berhadapan dengan tuntutan force majeure. Sebaliknya, pembelaan yang berjaya oleh pihak kerajaan akan memperkukuh pendirian tegas MINDEF terhadap garis masa penghantaran dalam usaha memperketat pemantauan terhadap kontraktor ketenteraan dan mengurangkan kekerapan projek terbengkalai yang sering membebani belanjawan pertahanan negara.

pertahanan-malaysia / mindef-malaysia / helikopter-black-hawk / aerotree-defence / sikorsky-uh-60a / aeroangkasa-asia-pasifik / perolehan-ketenteraan / saman-pertahanan /

MORE NEWS